
HR Drone Analytics Team
Data & Analytics, HR Drone
Գործատուն առաջարկում է 650 000 դրամ, բայց բանկային հաշվին ամեն ամիս «ինչ-որ պատճառով» ավելի քիչ է հասնում։ Այդ «ինչ-որ պատճառը» չորս պարտադիր պահում է՝ եկամտային հարկ, կուտակային վճար, դրոշմանիշային վճար և առողջության ապահովագրություն։ Իսկ 2026-ին դրանցից երկուսը փոխվել են․ դրոշմանիշային վճարը կտրուկ նվազել է, փոխարենը հայտնվել է ԱՀԱ-ն։
Փորձիր հենց հիմա․ մուտքագրիր քո աշխատավարձը (կամ այն, որ երազում ես) և տես, թե ուր է գնում ամեն դրամը։
Չորս պահումներն էլ հաշվարկվում են համախառն (գրանցված) աշխատավարձից։ Ահա 2026թ. կանոնները՝ մեկ առ մեկ։
Ամենամեծ պահումն է և ամենապարզը․ համախառն աշխատավարձի ուղիղ 20%-ը, առանց շեմերի ու բացառությունների։ 650 000 դրամից՝ 130 000 դրամ։
Պարտադիր է 1974թ. հունվարի 1-ին և դրանից հետո ծնված վարձու աշխատողների համար․
Բանաձևը այնպես է կառուցված, որ 500 000-ի շեմն անցնելիս «թռիչք» չկա․ 500 000-ի դեպքում էլ, 500 001-ի դեպքում էլ վճարում ես մոտ 25 000 դրամ։
2025թ. դեկտեմբերից գործում է նոր, պարզեցված համակարգը․
Հին քառաստիճան սանդղակը (1 500 / 3 000 / 5 500 / 8 500 դրամ) այլևս չի գործում։ Միջին աշխատավարձ ստացողների համար սա ամսական մոտ 4 500–7 500 դրամ խնայողություն է։
2026-ի նորությունն է։ Ապահովագրավճարը բոլորի համար 10 800 դրամ է, բայց աշխատավարձից պահվող գումարը կախված է եկամտից․
| Համախառն աշխատավարձ | Պահում աշխատավարձից |
|---|---|
| մինչև 200 000 ֏ | 0 ֏ (պարտավորությունը սկսվում է 2027-ից) |
| 200 001 – 500 000 ֏ | 4 800 ֏ (6 000 ֏-ը սուբսիդավորում է պետությունը) |
| 500 000 ֏-ից ավելի | 10 800 ֏ |
Եթե լսել ես «300 դրամ» կամ «3 300 դրամ» թվերը՝ դրանք սխալ չեն, բայց այլ բանի մասին են․ դա 2025-ի համեմատ վճարային աշխատավարձի փոփոխությունն է, որտեղ ԱՀԱ-ի պահումից հանվում է դրոշմանիշային վճարի խնայողությունը։ Օրինակ՝ 300 000 դրամ ստացողի համար ԱՀԱ-ն ավելացրել է 4 800 դրամ պահում, բայց դրոշմանիշայինը նվազել է 4 500 դրամով․ զուտ տարբերությունը՝ հենց 300 դրամ։ ԱՀԱ համակարգի մանրամասներին ծանոթացիր մեր առանձին հոդվածում։
Եկամտային հարկն ու կուտակայինը սահուն են աճում, բայց դրոշմանիշայինն ու ԱՀԱ-ն շեմային են․ շեմն անցնելուն պես պահումը թռիչքով է մեծանում։ Արդյունքում մաքուր աշխատավարձի գրաֆիկն ունի երեք «ժայռ»․
| Շեմ (համախառն) | Ի՞նչ է թռչում | Մաքուրի անկումը |
|---|---|---|
| 200 000 ֏ | ԱՀԱ՝ 0 → 4 800 | ≈ 4 800 ֏ |
| 500 000 ֏ | ԱՀԱ՝ 4 800 → 10 800 | ≈ 6 000 ֏ |
| 1 000 000 ֏ | Դրոշմանիշային՝ 1 000 → 15 000 | ≈ 14 000 ֏ |
Ամենատպավորիչը վերջինն է․ 1 000 000 դրամ համախառնի դեպքում մաքուրը 713 200 դրամ է, իսկ 1 000 001 դրամի դեպքում՝ 699 201 դրամ։ Մեկ դրամ ավելի «շահեցիր»՝ գրեթե 14 000 դրամ կորցրիր։
Սրանից բխում է նաև զվարճալի հետևանք․ նույն մաքուր գումարը կարող է ստացվել երկու տարբեր համախառներից։ Օրինակ՝ և՛ 990 000, և՛ 1 010 000 դրամ համախառնը տալիս են ուղիղ 706 200 դրամ մաքուր։ Հաշվիչը նման դեպքերում ինքն է հուշում այլընտրանքը։
Կուտակային համակարգի մասնակցի համար՝ 2026թ. կանոններով.
| Համախառն | Եկամտային հարկ | Կուտակային | Դրոշմանիշային | ԱՀԱ | Մաքուր |
|---|---|---|---|---|---|
| 250 000 ֏ | 50 000 | 12 500 | 1 000 | 4 800 | 181 700 ֏ |
| 500 000 ֏ | 100 000 | 25 000 | 1 000 | 4 800 | 369 200 ֏ |
| 750 000 ֏ | 150 000 | 50 000 | 1 000 | 10 800 | 538 200 ֏ |
| 1 200 000 ֏ | 240 000 | 87 500 | 15 000 | 10 800 | 846 700 ֏ |
Հայաստանում աշխատավարձի առաջարկները հաճախ հնչում են «մաքուր» թվերով, իսկ պայմանագրում գրվում է համախառնը։ Երկու թվերի տարբերությունը, ինչպես տեսար, 25–30% է․ շփոթելը թանկ արժե։
Երկու պարզ կանոն․
200 001–500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում պետությունը սուբսիդավորում է ամսական 6 000 դրամ, ուստի աշխատողից պահվում է միայն 4 800 դրամ։ 500 000-ից բարձր աշխատավարձերի դեպքում պահվում է ամբողջ 10 800 դրամը։
Կուտակային վճարը քեզ համար պարտադիր չէ։ Հաշվիչում անջատիր համապատասխան կոճակը, և հաշվարկը կկատարվի առանց այդ պահման։ Կամավոր միանալու դեպքում կանոնները նույնն են։
ԱՀԱ վճարման պարտավորությունը կտարածվի նաև մինչև 200 000 դրամ ստացողների վրա, որոնք 2026-ին դեռ ազատված են։ Հաշվիչը թարմացնելու ենք նոր կանոնների ուժի մեջ մտնելուն պես։
Առանձին «գործատուի հարկ» Հայաստանում չկա․ բոլոր չորս պահումները կատարվում են քո համախառն աշխատավարձից։ Այսինքն՝ գործատուի ծախսը քո համախառն աշխատավարձն է (գումարած կամավոր բոնուսներն ու փաթեթը)։
Ոչ․ հաշվիչը վարձու աշխատողների համար է՝ աշխատանքային պայմանագրով։ ԱՁ-ների հարկումը (շրջանառության հարկ, ԱՀԱ-ի միանվագ տարեկան վճար) բոլորովին այլ կանոններով է։
Միայն մասամբ։ 2025–2031թթ. բարձր տեխնոլոգիաների աջակցության ռեժիմով 10% դրույքաչափը կիրառվում է Բարձր տեխնոլոգիաների ռեեստրում գրանցված ընկերությունների՝ չափանիշներին բավարարող R&D աշխատակիցների համար։ Եթե քո գործատուն այդ ռեեստրում է, ճշտիր՝ քո դիրքը ներառվա՞ծ է արտոնության մեջ։
Հաշվիչն ու հոդվածը արտացոլում են 2026թ. հուլիսի դրությամբ գործող դրույքաչափերը և ունեն զուտ տեղեկատվական նպատակ․ սա հարկային կամ իրավական խորհրդատվություն չէ։ Կոնկրետ իրավիճակների համար դիմիր հաշվապահի կամ ՊԵԿ-ի պաշտոնական պարզաբանումներին։