Աշխատավարձի հաշվիչ 2026․ որքա՞ն է իրականում հասնում քեզ

Գործատուն առաջարկում է 650 000 դրամ, բայց բանկային հաշվին ամեն ամիս «ինչ-որ պատճառով» ավելի քիչ է հասնում։ Այդ «ինչ-որ պատճառը» չորս պարտադիր պահում է՝ եկամտային հարկ, կուտակային վճար, դրոշմանիշային վճար և առողջության ապահովագրություն։ Իսկ 2026-ին դրանցից երկուսը փոխվել են․ դրոշմանիշային վճարը կտրուկ նվազել է, փոխարենը հայտնվել է ԱՀԱ-ն։

Փորձիր հենց հիմա․ մուտքագրիր քո աշխատավարձը (կամ այն, որ երազում ես) և տես, թե ուր է գնում ամեն դրամը։

Աշխատավարձիդ անատոմիան⁠

Չորս պահումներն էլ հաշվարկվում են համախառն (գրանցված) աշխատավարձից։ Ահա 2026թ. կանոնները՝ մեկ առ մեկ։

1. Եկամտային հարկ — 20%⁠

Ամենամեծ պահումն է և ամենապարզը․ համախառն աշխատավարձի ուղիղ 20%-ը, առանց շեմերի ու բացառությունների։ 650 000 դրամից՝ 130 000 դրամ։

2. Կուտակային կենսաթոշակային վճար⁠

Պարտադիր է 1974թ. հունվարի 1-ին և դրանից հետո ծնված վարձու աշխատողների համար․

• մինչև 500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում՝ 5%,
• 500 000-ից բարձր դեպքում՝ 10% − 25 000 դրամ (տարբերությունը լրացնում է պետությունը),
• հաշվարկային առավելագույն բազան 1 125 000 դրամ է, այսինքն՝ ամսական վճարը երբեք չի գերազանցում 87 500 դրամը։

Բանաձևը այնպես է կառուցված, որ 500 000-ի շեմն անցնելիս «թռիչք» չկա․ 500 000-ի դեպքում էլ, 500 001-ի դեպքում էլ վճարում ես մոտ 25 000 դրամ։

3. Դրոշմանիշային վճար⁠

2025թ. դեկտեմբերից գործում է նոր, պարզեցված համակարգը․

• մինչև 1 000 000 դրամ աշխատավարձ՝ 1 000 դրամ,
• 1 000 000-ից ավելի՝ 15 000 դրամ։

Հին քառաստիճան սանդղակը (1 500 / 3 000 / 5 500 / 8 500 դրամ) այլևս չի գործում։ Միջին աշխատավարձ ստացողների համար սա ամսական մոտ 4 500–7 500 դրամ խնայողություն է։

4. ԱՀԱ — առողջության համընդհանուր ապահովագրություն⁠

2026-ի նորությունն է։ Ապահովագրավճարը բոլորի համար 10 800 դրամ է, բայց աշխատավարձից պահվող գումարը կախված է եկամտից․

Եթե լսել ես «300 դրամ» կամ «3 300 դրամ» թվերը՝ դրանք սխալ չեն, բայց այլ բանի մասին են․ դա 2025-ի համեմատ վճարային աշխատավարձի փոփոխությունն է, որտեղ ԱՀԱ-ի պահումից հանվում է դրոշմանիշային վճարի խնայողությունը։ Օրինակ՝ 300 000 դրամ ստացողի համար ԱՀԱ-ն ավելացրել է 4 800 դրամ պահում, բայց դրոշմանիշայինը նվազել է 4 500 դրամով․ զուտ տարբերությունը՝ հենց 300 դրամ։ Իսկ առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի մանրամասներին ծանոթացիր մեր առանձին հոդվածում։

Երեք «ժայռերը»․ որտեղ 1 դրամը թանկ արժե⁠

Եկամտային հարկն ու կուտակայինը սահուն են աճում, բայց դրոշմանիշայինն ու ԱՀԱ-ն շեմային են․ շեմն անցնելուն պես պահումը թռիչքով է մեծանում։ Արդյունքում մաքուր աշխատավարձի գրաֆիկն ունի երեք «ժայռ»․

Ամենատպավորիչը վերջինն է․ 1 000 000 դրամ համախառնի դեպքում մաքուրը 713 200 դրամ է, իսկ 1 000 001 դրամի դեպքում՝ 699 201 դրամ։ Մեկ դրամ ավելի «շահեցիր»՝ գրեթե 14 000 դրամ կորցրիր։

Սրանից բխում է նաև զվարճալի հետևանք․ նույն մաքուր գումարը կարող է ստացվել երկու տարբեր համախառներից։ Օրինակ՝ և՛ 990 000, և՛ 1 010 000 դրամ համախառնը տալիս են ուղիղ 706 200 դրամ մաքուր։ Հաշվիչը նման դեպքերում ինքն է հուշում այլընտրանքը։

Պատրաստի օրինակներ⁠

Կուտակային համակարգի մասնակցի համար՝ 2026թ. կանոններով.

Բանակցելուց առաջ․ համախառն թե՞ մաքուր⁠

Հայաստանում աշխատավարձի առաջարկները հաճախ հնչում են «մաքուր» թվերով, իսկ պայմանագրում գրվում է համախառնը։ Երկու թվերի տարբերությունը, ինչպես տեսար, 25–30% է․ շփոթելը թանկ արժե։

Երկու պարզ կանոն․

1. Առաջարկ ստանալիս միշտ ճշտիր՝ թիվը համախառն է, թե մաքուր։
2. Եթե գիտես, թե որքան մաքուր գումար է քեզ պետք, օգտագործիր հաշվիչի «Մաքուր → համախառն» ռեժիմը և բանակցիր արդեն համախառն թվով։ Հաշվիչը վերադարձնում է ամենափոքր համախառնը, որով ստացվում է քո ուզած մաքուրը։

Հաճախ տրվող հարցեր⁠

Ինչու՞ է ԱՀԱ պահումը 4 800 դրամ, եթե ապահովագրավճարը 10 800 է⁠

200 001–500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում պետությունը սուբսիդավորում է ամսական 6 000 դրամ, ուստի աշխատողից պահվում է միայն 4 800 դրամ։ 500 000-ից բարձր աշխատավարձերի դեպքում պահվում է ամբողջ 10 800 դրամը։

Ծնվել եմ մինչև 1974թ. հունվարի 1-ը․ ի՞նչ է փոխվում⁠

Կուտակային վճարը քեզ համար պարտադիր չէ։ Հաշվիչում անջատիր համապատասխան կոճակը, և հաշվարկը կկատարվի առանց այդ պահման։ Կամավոր միանալու դեպքում կանոնները նույնն են։

Ի՞նչ կփոխվի 2027 թվականին⁠

ԱՀԱ վճարման պարտավորությունը կտարածվի նաև մինչև 200 000 դրամ ստացողների վրա, որոնք 2026-ին դեռ ազատված են։ Հաշվիչը թարմացնելու ենք նոր կանոնների ուժի մեջ մտնելուն պես։

Գործատուն վճարու՞մ է որևէ բան իմ աշխատավարձից բացի⁠

Առանձին «գործատուի հարկ» Հայաստանում չկա․ բոլոր չորս պահումները կատարվում են քո համախառն աշխատավարձից։ Այսինքն՝ գործատուի ծախսը քո համախառն աշխատավարձն է (գումարած կամավոր բոնուսներն ու փաթեթը)։

Այս հաշվիչը գործու՞մ է ԱՁ-ների համար⁠

Ոչ․ հաշվիչը վարձու աշխատողների համար է՝ աշխատանքային պայմանագրով։ ԱՁ-ների հարկումը (շրջանառության հարկ, ԱՀԱ-ի միանվագ տարեկան վճար) բոլորովին այլ կանոններով է։

Ճի՞շտ է, որ ՏՏ ոլորտում եկամտային հարկը 10% է⁠

Միայն մասամբ։ 2025–2031թթ. բարձր տեխնոլոգիաների աջակցության ռեժիմով 10% դրույքաչափը կիրառվում է Բարձր տեխնոլոգիաների ռեեստրում գրանցված ընկերությունների՝ չափանիշներին բավարարող R&D աշխատակիցների համար։ Եթե քո գործատուն այդ ռեեստրում է, ճշտիր՝ քո դիրքը ներառվա՞ծ է արտոնության մեջ։

Իսկ որ թիվն է իրատեսական հենց քո ոլորտում՝ ստուգիր աշխատավարձի վիճակագրության ուղեցույցով, ապա համեմատիր այն աշխատանք Հայաստանում և աշխատանք Երևանում էջերի ընթացիկ առաջարկների հետ։

Կարևոր վերապահում⁠

Հաշվիչն ու հոդվածը արտացոլում են 2026թ. հուլիսի դրությամբ գործող դրույքաչափերը և ունեն զուտ տեղեկատվական նպատակ․ սա հարկային կամ իրավական խորհրդատվություն չէ։ Կոնկրետ իրավիճակների համար դիմիր հաշվապահի կամ ՊԵԿ-ի պաշտոնական պարզաբանումներին։