Գործուղման օրապահիկ և ծախսերի նորմեր 2026․ հարկում

Գործուղումները հաճախ թվում են պարզ՝ մեկնում եք, կատարում որոշակի աշխատանք, ունենում գործնական հանդիպումներ և վերադառնում, բայց երբ հարցը հասնում է գործուղման ծախսերի հաշվառմանը, փոխհատուցմանը ու հարկերի հաշվարկմանը, առաջանում են բարդություններ։

Այս հոդվածը կօգնի հասկանալ՝

• Ի՞նչ է գործուղումը,
• ի՞նչպես են հարկվում ծախսերը,
• ի՞նչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ։

Օրապահիկ 2026․ նվազագույն և հարկից ազատված չափերը⁠

Թարմացում՝ HR Drone-ի խմբագրություն, 2026թ. հոկտեմբերի 8։ Ստորև բերված չափերը ստուգված են այդ օրվա դրությամբ գործող իրավական ակտերով։

Օրապահիկի հետ կապված կա երկու տարբեր չափ, որոնք հաճախ շփոթում են՝

• նվազագույն օրապահիկ՝ գումար, որից պակաս գործատուն վճարել չի կարող,
• հարկից ազատված առավելագույն օրապահիկ՝ օրական առավելագույն գումար, որից եկամտային հարկ չի պահվում։

Որքա՞ն օրապահիկն է ազատված հարկից⁠

Այս սահմաններում վճարված օրապահիկը աշխատողի հարկվող եկամտի մեջ չի ներառվում (ՀՀ հարկային օրենսգիրք, 117-րդ հոդվածի 1-ին մաս և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետ, 2026թ. սեպտեմբերի 1-ից գործող խմբագրություն)։ Սահմանը գերազանցող մասը հարկվում է 20% եկամտային հարկով։

Շահութահարկի համար գործում են նույն սահմանաչափերը, իսկ արտասահմանյան գործուղումների ծախսերը (օրապահիկ, գիշերավարձ, տրանսպորտ) համախառն եկամտից նվազեցվում են հարկային տարվա համախառն եկամտի առավելագույնը 5%-ի չափով՝ որոշ բացառություններով (նույն 117-րդ հոդված)։

Նվազագույն օրապահիկը⁠

Հայաստանի տարածքում գործուղման դեպքում գործատուն պետք է վճարի օրական առնվազն 5 000 դրամ օրապահիկ։ Մասնավոր գործատուն կարող է վճարել ավելին, իսկ պետական և համայնքային բյուջեներից ֆինանսավորվող գործատուի համար 5 000 դրամը միաժամանակ առավելագույն չափն է (ՀՀ կառավարության 2005թ. դեկտեմբերի 29-ի N 2335-Ն որոշում, 2026թ. հունվարի 9-ից գործող խմբագրություն)։ Արտասահմանյան գործուղման դեպքում նվազագույնը ցանկով սահմանված չափն է՝ նույնը, ինչ հարկից ազատված սահմանը։

Արտասահմանյան գործուղման օրապահիկը 2026թ.⁠

Արտասահմանյան գործուղումների օրապահիկի չափերը սահմանվում են ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ցանկով, որը թարմացվում է ամեն տարի և ուժի մեջ է մտնում հունվարի 1-ից։ 2026թ. ցանկը հրապարակվել է 2025թ. դեկտեմբերի 30-ին։ Ահա մի քանի հաճախ այցելվող քաղաք՝

Աղյուսակում ներառված է միայն օրապահիկը․ գիշերավարձը հատուցվում է առանձին՝ փաստաթղթերի հիման վրա։ Մյուս երկրների և քաղաքների չափերը տե՛ս նախարարության ամբողջական ցանկում։ Արտարժույթով չափերը դրամի են վերածվում ՀՀ Կենտրոնական բանկի փոխարժեքով։

Հաշվարկի օրինակ⁠

Աշխատողը 3 օրով գործուղվում է Գյումրի, և գործատուն վճարում է օրական 20 000 դրամ օրապահիկ՝ ընդամենը 60 000 դրամ։

• Հարկից ազատված մասը՝ 12 000 × 3 = 36 000 դրամ
• Հարկվող մասը՝ 8 000 × 3 = 24 000 դրամ
• Եկամտային հարկը (20%)՝ 4 800 դրամ, որը պահում է գործատուն

Եթե գործատուն վճարեր օրական 12 000 դրամ, ամբողջ 36 000 դրամը կազատվեր հարկից։ Օրական 5 000 դրամը օրենքով պահանջվող նվազագույնն է։

Աշխատողի ամսական աշխատավարձի բոլոր պահումները տեսնելու համար օգտվեք աշխատավարձի հաշվիչից։

Ի՞նչ է գործուղումը⁠

Ըստ ՀՀ օրենսդրության՝ գործուղումը աշխատանքի հիմնական վայրից դուրս որևէ այլ վայրում աշխատանք կատարելն է՝ գործատուի հանձնարարությամբ։ Այն պետք է ձևակերպել հրամանով՝ նշելով նպատակը, ժամկետը և վայրը։

Ի՞նչը գործուղում չէ⁠

Գործուղումներ չեն համարվում՝

• Տեղափոխման աշխատանքները (օրինակ՝ էներգետիկայի, կապի, ճանապարհաշինության, խմելու և ոռոգման ջրի համակարգերի կառուցման և սպասարկման աշխատանքներ),
• երկարաժամկետ դաշտային/հետազոտական աշխատանքները, որոնք կատարվում են հատուկ պայմաններում։

Գործուղման ծախսերի տեսակները⁠

Գործուղման մեկնած աշխատակցին գործուղման ծախսերի փոխհատուցման համար հատկանշական է դասակարգել ծախսերը, քանի որ դրանք առանձնանում են իրենց սահմանաչափերով ու փաստաթղթավորման կանոններով՝

Օրապահիկ⁠

Կա օրենքով սահմանված սահմանաչափ, որը չի հարկվում անկախ դրանք փաստաթղթավորելու հանգամանքից։

Տրանսպորտային ծախսեր / գիշերավարձ / այլ ծախսեր⁠

Փոխհատուցվում են փաստաթղթերի առկայության դեպքում։ Առանց փաստաթղթի՝ այդ փոխհատուցումները հարկվում են եկամտային հարկով։

Տեղական և միջազգային գործուղումների տարբերությունները⁠

Տեղական գործուղում⁠

Ծախսերը արտահայտված են դրամով, կա օրապահիկի հստակ նվազագույն չափ։

Միջազգային գործուղում⁠

Օրապահիկի չափերը որոշվում են յուրաքանչյուր երկրի համար առանձին արտարժույթով։ Միջազգային գործուղման համար գործուղման թերթիկ անհրաժեշտ չէ։

Պահանջվող փաստաթղթեր⁠

Գործուղման մեկնելիս անհրաժեշտ է ապահովել նվազագույն փաստաթղթերի փաթեթ, որոնք են՝

Գործուղման հրաման (պարտադիր)⁠

Հրամանը պետք է պարունակի բոլոր անհրաժեշտ մանրամասները՝ նպատակ, ժամկետ, վայր։

Հաշվետվություն ծախսերի վերաբերյալ⁠

Փաստաթուղթ, որին կցվում են այդ ծախսերի կտրոնները։ Արտարժույթով արտահայտված ծախսերը հաշվարկվում են ԿԲ փոխարժեքով։

Հարկային առանձնահատկություններ⁠

Գործուղման ծախսերը ընկերության ծախսերում հաշվառելիս կարևոր է հաշվի առնել մի քանի առանձնահատկություն՝

Եկամտային հարկ⁠

Սահմանված չափերը գերազանցող փոխհատուցումներից գանձվում է 20% եկամտային հարկ, որի ազդեցությունը հեշտ է գնահատել աշխատավարձի հաշվիչի օգնությամբ։

Շահութահարկ⁠

Շահութահարկի մեջ ընդգրկվում են միայն փաստաթղթավորված ծախսերը (բացառությամբ օրապահիկի)։

Արտասահմանյան ծառայություններ⁠

Արտասահմանյան մատակարարներից ստացված ծառայություններից որոշակի դեպքերում առաջանում է հավելյալ ոչ ռեզիդենտի շահութահարկ (5%)։

Լավագույն փորձեր⁠

Եթե Դուք հետևեք մի քանի պարզ ու փորձված կանոնների, Դուք կխուսափեք գործուղման ծախսերի հաշվառման սթրեսային պրոցեսից։ Ահա մի քանի խորհուրդ՝

Նախապատրաստություն⁠

• Նախքան գործուղում մեկնելը՝ խորհրդակցել հաշվապահի կամ հարկային մասնագետի հետ
• Տեղեկացեք համապատասխան երկրի օրապահիկի սահմանաչափերի մասին
• Պատրաստեք անհրաժեշտ փաստաթղթերը

Փաստաթղթավորում⁠

• Պահել ծախսերի բոլոր կտրոններն ու ինվոյսները
• Ապահովել փաստաթղթերի ճիշտ թարգմանություն և վավերապայմանավորում
• Հարկ է մանրակրկիտ գրանցել բոլոր ծախսերը

Հետագա քայլեր⁠

• Ժամանակին ներկայացնել հաշվետվությունը
• Ստուգել հարկային հաշվարկների ճշտությունը
• Պահպանել փաստաթղթերի պատշաճ արխիվ

Գործուղման ծախսերի ճիշտ կառավարումը ոչ միայն օրենքի պահանջ է, այլև ընկերության ֆինանսական կառավարման կարևոր մաս։ Հետևելով այս ուղեցույցին՝ Դուք կկարողանաք խուսափել հարկային ռիսկերից և ապահովել գործուղումների արդյունավետ կառավարում։

Գործուղումների կազմակերպումը պահանջում է ճիշտ փաստաթղթավորում, հաշվառում և հարկային համապատասխանություն։

Եթե թիմ եք համալրում, ծանոթացեք HR Drone-ը ընկերությունների համար էջին։

Հոդվածը հրապարակվել է HR Drone հարթակի կողմից՝ նպաստելու գործուղումների կառավարման, հարկման և աշխատանքային ընթացակարգերի իրավաչափ իրականացմանը։